Hepatosellüler injury (Viral-alkolik hepatitler, siroz) İntrahepatik kolestaz (karaciğerden safra atılımında yavaşlama) Dubin- Johnson,

Otozomal ressesif kalıtımla geçen, selim, kronik,intermitant sarılıkla seyreden ailevi bir sendromdur. Direkt bilirübinin safra kanaliküllerine atılımında bir eksiklik vardır. İdrarda bilurubin bulunur.

Sıklıkla 20-30’lu yaşlarda görülür. Sarılık, gebelik, cerrahi girişimler veya infeksiyonla artabilir. Oral kontraseptiflerde sarılığı artırabilir. Kaşıntı yoktur. Safra asitleri ve alkalen fosfataz düzeyleri normaldir. Bilirübinin en az %60’ı direkt bilirübindir. Serum bilirübin düzeyi %5 mg’ı nadiren geçer. Karaciğer ponksiyon biyopsisinde makroskopik olarak koyu renkli oluşu ve histopatolojik olarak Dubin- Johnson pigmentinin varlığı bu hastalık için tipiktir. Prognozu iyidir, selim bir hasalıktır, tedavi gerektirmez. Kolestatik karaciğer hastalıklarının ayırıcı tanısında önemlidir.

Rotor Sendromları

Dubine- Johnson sendromuna benzeyen bu herediter direkt hiperbilirübinemide de direkt bilirübin atılım eksikliği ile birlikte hepatik uptake ve depolanma defekti de sözkonusudur. Klinik belirti ve bulguları Dubin-J sendromuna benzer. Başlıca ayırıcı özellikleri şunlardır: Karaciğerde özel bir pigment birikimi yoktur. Prognozu iyidir.

İntrahepatik (karaciğer içi) Safra Yollarında Yozukluk Primer Biliyer Siroz

Kronik, nonspüratif destrüktif kolanjit olarakta bilinir; kronik, ilerleyici, kolestatik bir hastalıktır. Nedeni tam olarak bilinmemektedir. Çoğunlukla kadınlarda ve 50-70’li yaşlarda görülür. Kaşıntı ve halsizlik en yaygın semptomdur. Sarılık dörtte bir hastada görülür. Karaciğer-dalak büyümesi, deride hiperpigmentasyon, kronik karaciğer hastalığı bulguları (spider anjioma, palmar eritem ) görülebilir.%80 den fazla hasta en az bir otoimmün hastalıkla birliktedir, %50’si ise 2 ve daha fazla hastalıkla birliktedir. Serum alkalen fosfataz yüksekliği (5’- nükleodidaz, gamaglutamil transferaz yüksekliğide görülebilir) , antimitokondirial antikor pozitifliği ve serum IgM seviyesinde artış tanı triadı olarak kabul edilebilir.

Primer Sklerozan Kolanjit

Kronik, ilerleyici, inflamatuar, primer olarak intrahepatik ve ekstrahepatik safra yollarını tutan , safra kanallarında darlık ve fibrozislere ilerleyen bir hatalıktır. Safra kanallarındaki darlık sekonder biliyer siroz, portal hipertansiyon ve karaciğer yetmezliğine kadar gidebilir. Fizik muayenede sarılık, karaciğer-dalak büyümesi tespit edilebilir. Erken evrede fizik muayene normal olabileceği gibi, ileri evrede karaciğer yetmezliği muayene bulguları ile karşılaşılabilir. Kolanjiokarsinoma (safra yolu malign tümörü) ileri dönemlerde karşılaşılacak diğer bir komplikasyondur. Karın ağrısı, bulantı, kusma olabilir. Alkalen fosfataz ve AST, ALT’de yükselme olabilir. Kolanjiografik bulgu olarak duktal dilatasyon görülebilir.

Greft Versus Host Hastalığı

Graft-versus-host hastalığı, donörden alınıp hastaya kök hücrelerle birlikte verilen sağlıklı T-lenfositlerin aracılık ettiği şiddetli immünolojik reaksiyon sonucu organ fonksiyon bozukluğu ile giden kompleks bir klinik sendromdur. Kan transfüzyonu veya organ nakli sonrası gelişebilir ancak çok nadirdir.

Tümörler

Safra kesesi, safra yolları, karaciğer, pankreas tümörlerinde sarılık gözlenebilmektedir.

Koledok Taşı

Hiperbilirübinemiler indirekt biliribünin hakim olduğu “ İndirekt hiperbilirübinemiler” , direkt bilirübinin hakim olduğu “ Direkt bilirübinemiler ” ve indirekt ve direkt bilirübinin birlikte arttığı hepatosellüler ikter olarakta adlandırılan “Mikst hiperbülirübinemiler olmak üzere üç ana gruba ayrılır. İndirekt hiperbilirübinemiler de bilirübinin aşırı yapımına (hemoliz), karaciğere alımı ve konjugasyonunun (karaciğerde bir takım kimyasal reaksiyonlarla direkt bilirubine dönüşünün) azalmasına bağlı olmak üzere üç alt gruba ayrılır. Direkt hiperbilirübinemilerde herediter direkt hiperbilirübinemiler ve kolestaz olmak üzere iki alt gruba ayrılır. Mikst hiperbilirübinemilere örnek olarak hepatosellüler ikterler örnek verilebilir. (örneğin:hepatitler ).

Bilirübinin Hepatik Uptake’nin (karaciğere alımının) Azalması

Yine indirekt bilirübin artışı söz konusudur. Hepatosit tarafından bilirübinin alınmasında bir defekt vardır. Aşırı bilirübin yapımı yoktur. İdrarda bilirübin yoktur. Ayrıca dışkı ile atılan ürobilinojen miktarı da azalmıştır. İlaçlar (rifampisin, kontrast madde), açlık, sepsis ve Gilbert sendromunda bu tip sarılık görülür.

Bilirübinin Hepatik Konjugasyonunun Bozulması

Bu tip sarılıklarda da artan bilirübin yine indirekt bilirübindir. İdrarda bilirübin bulunmaz. Bilirübinin uptake ve hücre içi transportunun normal olmasına rağmen konjugasyonu bozuktur. Gilbert sendromu, Crigler- Najjar sendromu, neonatal sarılık ve edinsel konjugayon defektleri (ilaç inhibisyonu, sepsis ve hepatosellüler hastalıklar) bu tip sarılıkların başlıca nedenleridir..